«powrót

Zobacz: Krynki

Krynki: cmentarz żydowski

W Krynkach najciekawszy i najcenniejszy zabytek po Żydach to kirkut (cmentarz żydowski). Jeden z najstarszych, największych i najlepiej zachowanych na Podlasiu.

Usytuowany na zboczu jednego ze wzgórz opadających ku dolinie, w której znajduje się miasteczko. Otoczony kamiennym murem pochodzącym z ubiegłego wieku.

Groby rozmieszczone są dość gęsto na rozległym terenie. Niektóre nagrobki naprawdę trudno dojrzeć wśród bujnych traw, a niektóre są tak zniszczone przez czas i ludzi, że trudno je odróżnić od polnych kamieni.

Całkowita powierzchnia 2,25 ha mieści 3116 macew i 16 betonowych nagrobków ustawionych w regularnych rzędach. Najstarsza część cmentarza znajduje się po wschodniej stronie i datuje się na XVII i XVIII wiek. Nowsza – zachodnia jest dziewiętnasto- i dwudziestowieczna.

Nowsza część jest zachowana dosyć dobrze. Układ macew regularny i rzędowy. Łatwo dostrzec puste miejsca po skradzionych macewach. Zachowało się kilkadziesiąt nagrobków prezentujących dużą wartość artystyczną. Na uwagę zasługują macewy charakteryzujące się misternym liternictwem, a także techniką rysunku, np. występuje wklęsły tekst i wypukła płaskorzeźba. Kilka macew ma symbol gwaizdy Dawida, jedna - rysunek rąk. Kilka macew w części najmłodszej ma datowanie oprócz języka hebrajskiego także z zastosowaniem cyfr arabskich. Wszystkie macewy na cmentarzu skierowane są inskrypcjami w kierunku zachodnim, choć można też znaleźć napisy dwustronne.

Cmentarz stary zachowany jest w bardzo złym stanie. Daje się zauważyć duże, puste przestrzenie bez nagrobków. Na najstarszej części cmentarza jest luźna lokacja mogił. Większość macew jest zniszczona i nieczytelna.

Na terenie cmentarza żydowskiego nie ma kaplic grobowych. Na starej części cmentarza macewy nie przekraczają wysokości 70 cm. Macewy na cmentarzu nowym osiągają długość 170 cm i wykonane są głównie ze zlepienia, zachowały się jednak macewy granitowe, betonowe oraz wykonane z piaskowca.

Cmentarz nowy od starego przedzielony jest szeroką na około 5-8 m aleją. Całość otacza kamienny mur z ubiegłego wieku o wysokości 70-100 cm, zachowany względnie dobrze, ale posiadający wiele ubytków. Na kamieniach górnych partii muru wykuto cyfry oznaczające numery poszczególnych sektorów cmentarza.

© 2005-2007 Katolicka Agencja Informacyjna. Wszelkie prawa zastrzeżone.