«powrót

Lipnica Murowana: kościół św. Andrzeja

Pierwsza wzmianka o parafii w Lipnicy Murowanej pochodzi z 1326 r., zapewne jednak powstała ona znacznie wcześniej. Obecny kościół parafialny zbudowany został w 1364 r. z fundacji króla Kazimierza Wielkiego na miejscu starszego kościoła drewnianego.

Był kilkakrotnie niszczony przez pożary: w 1500 r., w 1655 r., w 1740 r. oraz w 1824 r. kiedy to runęło sklepienie gotyckie. W końcu XIX w. do kościoła dobudowano przedsionek południowy i wieżyczkę na sygnaturkę.

Świątynia jest gotycka, murowana z kamienia, otynkowana. Jednonawowa, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym zakrystia. Przy nawie od północy kaplica, od południa dwie kaplice i przedsionek a od zachodu wieża. Wnętrza nakryte stropami płaskimi, w zakrystii sklepienie kolebkowe. Kaplice połączone z nawą ostrołukowymi arkadami. Na zewnątrz prezbiterium i wieża opięte przyporami. Wieża kwadratowa, czterokondygnacjowa nakryta dachem namiotowym. Dachy dwuspadowe pokryte blachą z wieżyczką na sygnaturkę. Dwa portale kamienne, gotyckie, ostrołukowe z XIV w. Polichromia figuralna i ornamentalna wykonana około 1900 r.

Ołtarz główny neobarokowy z przełomu XIX i XX w., z bramkami i rzeźbami świętych oraz z obrazem św. Andrzeja z tego czasu. Trzy ołtarze boczne, rokokowe z początku XIX w. W nich rzeźby: Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej, współczesna; krucyfiks barokowy z XVIII w.; Matki Boskiej z Dzieciątkiem, gotycka z około 1370 r., będąca według tradycji darem króla Kazimierza Wielkiego (w kaplicy południowej).

Ambona późnobarokowa z przełomu XVIII i XIX w. z malowanymi postaciami ewangelistów, barokowymi z XVIII w. Dwie chrzcielnice: kamienna, gotycka z XIV lub XV w., uszkodzona; neobarokowa z XX w., wykonana przez Józefa Kruczka.

Rzeźby: krucyfiks barokowy z XVII w. (w tęczy); krucyfiks późnogotycki z 1. poł. XVI w.; Chrystus Zmartwychwstały, rokokowa z 2. poł. XVIII w.

© 2005-2007 Katolicka Agencja Informacyjna. Wszelkie prawa zastrzeżone.