«powrót

księża patrioci

Księża patrioci, księża postępowi – ruch duchownych rzymskokatolickich kolaborujących z władzą komunistyczną w powojennej Polsce, aktywny przede wszystkim w latach stalinowskiego terroru. Zadaniem księży patriotów było rozbijanie jedności Kościoła od wewnątrz.

Początki ruchu sięgają 1949 r., kiedy to przy Związku Bojowników o Wolność i Demokrację utworzono Główną Komisję Księży. Okręgowe komisje księży powstały następnie we wszystkich województwach. Wśród „księży patriotów” znaleźli się kapelani wojskowi, księża – byli więźniowie obozów koncentracyjnych, a także kapłani skonfliktowani z władzą kościelną.

„Księża patrioci” realizowali politykę komunistycznych władz rozpowszechniając krytykę Stolicy Apostolskiej i episkopatu, postulując usuwanie z kurii kapłanów o poglądach „wrogich”, sprzecznych z obowiązującą ideologią. Starali się również wpływać na program seminariów duchownych. Organami prasowymi ruchu były pisma „Głos Kapłana”, „Ksiądz Obywatel” i „Kuźnica Kapłańska”. W 1952 r. ruch skupiał ok. 10 proc. duchowieństwa katolickiego w Polsce.

W 1950 r. Prymas Stefan Wyszyński zakazał księżom czytania „Głosu Kapłana”. Członkowie GKK obłożeni zostali ekskomuniką.

Działania „księży patriotów” osłabły po 1953 r. po aresztowaniu Prymasa Tysiąclecia. Ruch stopniowo podporządkowywany był Stowarzyszeniu Pax, aż do rozwiązania GKK w 1955 r.

Ruch wznowiony został w 1959 w ramach Kół Księży przy Zrzeszeniu Katolików Caritas. W strukturze rozbijającego Kościół stowarzyszenia działało wówczas kilkuset księży. W 1961 r. było ich 485. W 1961 r. Episkopat w specjalnym liście zabronił duchownym katolickim uczestnictwa w strukturach Zrzeszenia Katolików Caritas.

Stopniowo ruch „księży patriotów” zamierał i słabła jego aktywność. W latach 70 - tych doszło do jego samolikwidacji.

na podstawie: Encyklopedia Katolicka, Lublin, 2004

© 2005-2007 Katolicka Agencja Informacyjna. Wszelkie prawa zastrzeżone.